Destek başvurusundan önce proje kanıtı: KOBİ için 30 günlük hazırlık

Gerçek: destek kararı gider listesinden daha fazlasını gerektiriyor

KOSGEB'in güncel Girişimci Destek Programı sayfasında İş Geliştirme Desteği; imalat, telekomünikasyon, bilgisayar programlama ve danışmanlık, bilişim altyapısı ile veri işleme ve bilimsel araştırma-geliştirme alanlarında faaliyet gösteren 0-3 yaş aralığındaki işletmelere yönelik. Program sayfası personel, makine-teçhizat ve kalıp, yazılım ile belirli hizmet alımı giderleri için 1,5 milyon TL üst limit, yüzde 80 destek oranı, geri ödemeli yapı ve 36 aylık proje süresi belirtiyor. Uygun girişimci gruplarında üst limite 150 bin TL eklenebiliyor. Bunlar programın resmî çerçevesidir; her başvurunun bu tutarı alacağı anlamına gelmez.

20 Nisan 2026 tarihli ikinci dönem duyurusunda başvuruların 20 Nisan-8 Mayıs arasında alındığı, uygun başvuruların kurul ve jüri tarafından puanlanıp sıralandığı açıklandı. O dönem kapanmıştır; bu yazı yeni veya açık bir başvuru çağrısı duyurmuyor. Duyuruda ilk 1.000 projenin ve il bazında ilk altı projenin jüriye davet edileceği, nihai sıralamada ülke genelinde ilk 500 ile il bazında ilk üç projenin destek hakkı kazanacağı belirtilmişti. Dolayısıyla biçimsel uygunluk değerlendirmeye girmek için gerekli, fakat tek başına yeterli değildir.

Çıkarım: üst limit değil, neden-sonuç zinciri başvuruyu güçlendirir

İşletmeler destek programını bazen satın alınacak makine veya yazılımların listesi olarak ele alıyor. Oysa yönetim açısından asıl soru, harcamanın hangi darboğazı çözeceği ve sonucun nasıl ölçüleceğidir. Yeni bir makine kapasiteyi artırabilir; ancak sipariş yükü, mevcut hattın kayıp süreleri, satış planı ve nitelikli personel ihtiyacı gösterilmeden bu artışın iş sonucuna dönüşeceği kanıtlanmış olmaz. Benzer biçimde yazılım lisansı tek başına dijital dönüşüm değildir; hangi süreci kaç saat kısaltacağı, hata veya iade oranını nasıl izleyeceği tanımlanmalıdır.

Program sayfasındaki SSS, başvurunun önce koşullar, belge formatı ve ekler bakımından kontrol edildiğini; eksik veya hatalı başvuruların değerlendirme aşamasına geçemediğini belirtiyor. Uygun başvurularda da kurul, talep edilen giderlerin konusu, miktarı, tutarı ve asgari teknik özellikleri hakkında karar veriyor. Buradan çıkan temkinli işletme çıkarımı şudur: proje dosyası 'ne satın alacağız?' sorusuyla değil, 'hangi doğrulanmış sorunu, hangi kaynakla, hangi ölçülebilir sonuca çevireceğiz?' zinciriyle kurulmalıdır.

Destek oranı da nakit ihtiyacını ortadan kaldırmaz. Ödeme talebi, dönemsel izleme formunun sisteme kaydedilmesinden sonra işletmenin ödeme belgelerini yüklemesiyle ilerliyor. Vergi veya SGK borçları belirlenen sınırların üzerindeyse mahsup söz konusu olabiliyor; tedarikçiye ödeme için de ilgili borç koşulları aranıyor. Bu nedenle onay tarihi, harcama tarihi ve nakdin hesaba geçeceği gün aynı kabul edilmemelidir. Bu yorum bir finansman tahmini değil, resmî süreçten türetilen nakit planlama gereğidir.

Öneri: tek dosyada proje, nakit ve kullanım taahhüdü kurun

İlk katman sorun kanıtıdır. Son üç-altı aylık sipariş kaybı, teslim gecikmesi, fire, kapasite kaybı, müşteri talebi veya personel zamanı gibi göstergelerden bir başlangıç değeri seçin. İkinci katman çözüm eşlemesidir. Her gider kalemini bu başlangıç değerine bağlayın: ekipmanın teknik özelliği hangi darboğazı gideriyor, yazılım hangi veri akışını değiştiriyor, danışmanlık hangi çıktı veya yetkinlikle tamamlanıyor? Genel ifadeler yerine adet, dakika, oran, teslim tarihi ve sorumlu kullanın.

Üçüncü katman nakit planıdır. Proje bütçesini desteklenen tutar varsayımıyla sınırlamayın; öz kaynak payını, KDV ve kapsam dışı kalemleri, tedarikçi ödeme tarihini, olası mahsupları ve işletme sermayesi etkisini ayrı gösterin. En az üç görünüm hazırlayın: ödemenin planlandığı zamanda geldiği baz durum, bir izleme dönemi geciktiği sıkı durum ve bir giderin kapsam dışında kaldığı dayanıklılık durumu. Amaç sonucu tahmin etmek değil, proje devam ederken maaş, kira, vergi ve tedarikçi ödemelerinin nasıl karşılanacağını görmek olmalıdır.

Dördüncü katman kullanım taahhüdüdür. KOSGEB SSS'sine göre desteklenen makine, teçhizat, kalıp ve yazılım üç yıllık destek süresince satılamıyor, kiralanamıyor, devredilemiyor veya rehin gösterilemiyor. Bu koşul, özellikle hızla değişen teknoloji ve kapasite planında önemlidir. Satın alma öncesi teknik ihtiyacı, kullanım sorumlusunu, bakım ve eğitim bütçesini, veri aktarımını ve üç yıllık kullanım senaryosunu yazılı hale getirin. Destekli varlık, yalnız teslim alınmış değil, düzenli kullanılan ve sonuç üreten bir iş aracı olmalıdır.

30 günlük uygulanabilir kontrol listesi

İlk hafta uygunluk ve sorun kanıtını, ikinci hafta gider-sonuç eşlemesini, üçüncü hafta nakit ve tedarikçi belgelerini, dördüncü hafta ise bağımsız gözden geçirmeyi tamamlayın. Yeni dönem ilanı yayımlandığında rakamları ve koşulları mutlaka o çağrının güncel belgeleriyle yeniden doğrulayın.

• İşletmenin yaşı, NACE kodu, KOSGEB Veri Tabanı kaydı ve İşletme Beyanı güncelliğini kontrol edin.
• Tek bir proje problemi seçin; başlangıç değerini satış, kapasite, süre, hata veya maliyet verisiyle belgeleyin.
• Her gider için ihtiyaç, teknik özellik, adet, fiyat dayanağı, tedarik süresi ve beklenen çıktı sütunları oluşturun.
• Kira, tadilat, taşıt ve gayrimenkul gibi resmî SSS'de kapsam dışında sayılan kalemleri proje bütçesinden ayırın.
• Öz kaynak, vergi ve SGK durumu, KDV, kapsam dışı gider ve ödeme gecikmesini içeren 12 aylık nakit tablosu hazırlayın.
• Tedarikçi tekliflerinin aynı teknik kapsamı içerdiğini ve akraba/ilişkili taraf kısıtlarına uyduğunu doğrulayın.
• Proje göstergelerine başlangıç değeri, 90 günlük hedef, veri kaynağı ve sorumlu atayın.
• Başvuru eklerini başka bir kişinin yalnız kontrol formuyla incelemesini sağlayın; eksik belgeyi anlatımla telafi etmeye çalışmayın.

Kısa sonuç

Destek programına hazırlık, çağrı açıldığında form doldurmaktan önce başlar. En sağlam dosya; gider listesini değil, kanıtlanmış problemi, ölçülebilir sonucu, ödeme zamanını ve kullanım sorumluluğunu aynı çerçevede gösterir. Böylece başvuru sonucu ne olursa olsun işletmenin kapasite ve nakit kararı daha izlenebilir hale gelir. Bu içerik genel işletme ve büyüme analizi niteliğindedir; yatırım, vergi, hukuk veya muhasebe danışmanlığı değildir.