Enflasyon döneminde fiyatlama: marjı korumak için aylık kontrol sistemi

Genel endeks ile işletme sepetini ayırın

TÜİK tüketici fiyat endeksi ekonomideki genel fiyat hareketini izlemek için temel resmî göstergedir. Ancak her işletmenin maliyet sepeti farklıdır. Üretici için hammadde ve enerji, hizmet işletmesi için ücret ve yazılım, e-ticaret için ürün, kargo ve reklam maliyeti daha yüksek ağırlık taşıyabilir.

Bu nedenle fiyatı yalnız yıllık TÜFE oranı kadar artırmak otomatik olarak doğru sonuç vermez. İşletme önce kendi ağırlıklı maliyet endeksini oluşturmalı ve TÜİK verisini ekonomik bağlam olarak kullanmalıdır.

Aylık fiyat kontrol tablosu

En az aylık olarak her ana ürün veya hizmet grubu için aşağıdaki sütunlar izlenebilir.

• Mevcut satış fiyatı ve KDV hariç net gelir
• Son alış maliyeti ile bugünkü yenileme maliyeti
• Komisyon, kargo, reklam ve finansman gibi değişken giderler
• Birim katkı payı ve katkı payı oranı
• Satış adedi, iade oranı ve fiyat sonrası talep değişimi

Ciro yanılsamasını önlemek

Nominal ciro artışı tek başına başarı göstergesi değildir. Artış fiyat yükselişinden kaynaklanırken adet düşebilir veya ürün karması düşük marjlı ürünlere kayabilir. Yönetim raporu ciro değişimini fiyat, adet ve ürün karması etkilerine ayırmalıdır.

Fiyat güncellemesi sonrasında yalnız satış adedi değil; brüt katkı, müşteri edinme maliyeti, iade ve tahsilat süresi de izlenmelidir. Böylece işletme marjını korurken talebin verdiği tepkiyi de ölçebilir.

Uygulanabilir karar kuralı

Bir ürünün yenileme maliyeti, değişken giderleri ve hedeflenen asgari katkı payı mevcut net satış gelirini aşıyorsa ürün kırmızı alana girer. Yönetim; fiyat güncelleme, paket boyutu, tedarikçi, kanal veya satış desteği seçeneklerinden en az birini değiştirmeden eski fiyatla devam etmemelidir.

Bu içerik genel işletme analizi niteliğindedir; vergi, muhasebe veya yatırım danışmanlığı değildir. İşletmeye özel kararlar güncel kayıtlar ve yetkili uzman değerlendirmesiyle verilmelidir.