Görünmeyen döviz pozisyonu
Bir işletmenin döviz kredisi bulunmasa bile ithal hammadde, lisans, bulut hizmeti, enerji veya tedarikçinin dövize endeksli fiyatı nedeniyle kur riski olabilir. Bu nedenle açık pozisyon yalnız banka hesabındaki döviz bakiyesiyle ölçülmez; önümüzdeki 90 gündeki sözleşmeli ve muhtemel nakit akışlarıyla ölçülür.
TCMB gösterge kurlarını her iş günü resmî yöntemle yayımlar. İşletme içi hesaplarda kullanılan kurun kaynağı ve zamanı belirtilmeli; anlık piyasa kuru, muhasebe kuru ve bütçe kuru birbirine karıştırılmamalıdır.
90 günlük kur risk matrisi
Önce her para biriminde beklenen tahsilat, ödeme ve kesin siparişler listelenir. Döviz geliri ile aynı dövizdeki gider eşleştirilerek doğal koruma görülür. Kalan net açık, bütçe kurunun yüzde 5, 10 ve 20 üzerine çıktığı stres bantlarında yeniden hesaplanır.
- Net açık = döviz yükümlülükleri − döviz varlıkları ve kesin alacaklar
- Marj tamponu = satış fiyatında kur artışını karşılayabilecek katkı payı
- Zaman açığı = döviz ödemesi ile müşteri tahsilatı arasındaki gün farkı
- Yoğunlaşma = tek tedarikçi veya tek para birimine bağımlılık
Fiyat ve sözleşme tasarımı
Kur etkisini müşteriye aynen yansıtmak her pazarda mümkün olmayabilir. Bunun yerine teklif geçerlilik süresi, kademeli fiyat güncellemesi, avans oranı ve teslimat takvimi birlikte tasarlanabilir. Küçük ama sık güncellemeler, uzun süre sabit kalıp ani fiyat artışı yapmaktan daha yönetilebilir olabilir.
Bu çalışma yatırım tavsiyesi veya kur tahmini değildir. Amaç, farklı kur seviyelerinde işletmenin nakit ve marj dayanıklılığını görünür kılmaktır.
Kaynaklar ve veri tarihleri
TCMB — Gösterge niteliğindeki döviz kurlarıResmî kur yayımlama yöntemi ve arşivTCMB — Piyasa Katılımcıları Anketi
Kur ve makro beklentilerin resmî anket sayfası
BeCheckUp Editör içerikleri genel işletme analizi ve bilgilendirme amacı taşır; yatırım, vergi, hukuk veya muhasebe danışmanlığı değildir. Kararlar işletmenin güncel kayıtları ve yetkili uzman değerlendirmesiyle verilmelidir.