Yüksek finansman maliyetinde piyasa okuması: KOBİ için 5 karar

Piyasa verisini işletme diline çevirmek

Faiz, büyüme ve üretim verileri işletmenin günlük kararlarında ancak bir eşik oluşturduğunda değerlidir. Örneğin finansman maliyeti yükselirken stok gün sayısının da uzaması, aynı sermayenin daha uzun süre bağlanması demektir. Satış artışı bu maliyeti karşılamıyorsa görünürde büyüyen işletme gerçekte nakit tüketebilir.

TCMB'nin eylül toplantı özetinde TL ticari kredi faizinin yüzde 49,3, ihtiyaç kredisi faizinin yüzde 63 düzeyinde olduğu; brüt rezervlerin 4 Eylül itibarıyla 184,2 milyar dolar seviyesinde gerçekleştiği bildirildi. Bunlar doğrudan fiyat tahmini değildir; finansman koşullarının sıkı ve likidite planının önemli olduğunu gösteren bağlam verileridir.

Beş karar alanı

Her haftanın aynı günü aşağıdaki karar alanlarını güncellemek, gündemi operasyonel bir ritme dönüştürür.

• Fiyat: Maliyet değişimi hangi üründe marj eşiğini aştı?
• Stok: Kritik ürünlerde güvenli stok kaç gün, yavaş stok kaç TL?
• Vade: Müşteri vadesi ile tedarikçi vadesi arasındaki açık kaç gün?
• Satış: İskonto sonrası katkı payı finansman yükünü karşılıyor mu?
• Yatırım: Yeni harcama baz, sıkı ve olumlu senaryoda ne zaman nakit üretmeye başlıyor?

Senaryo disiplini

Baz senaryoda mevcut satış hızı ve maliyet eğilimi korunur. Sıkı senaryoda satış süresi uzatılır, maliyet ve tahsilat riski artırılır. Olumlu senaryoda kapasite kazanımı eklenir; ancak bu senaryo tek karar dayanağı yapılmaz.

Karar, üç senaryoda da işletmenin asgari nakit tamponunu koruyabiliyorsa daha dayanıklıdır. Bu yaklaşım geleceği bildiğini iddia etmez; bilinmeyen koşullara verilecek tepkiyi önceden tasarlar.